Vrijdag de 13e: ongeluk op de beurs?

Een zwarte kat kun je ontwijken. Een beurscrash niet. Maar moet je op vrijdag de 13e werkelijk vrezen voor je aandelen? Achter de beruchte datum schuilt een smakelijke geschiedenis van geloof, angst en financiële verleiding. Alleen vertellen de beurscijfers een ander verhaal dan je onderbuik.

Een rood scherm. Een onheilspellende krantenkop. En dan ook nog vrijdag de 13e. Je zou haast denken dat de markt het op je geld heeft voorzien.

Op vrijdag 13 november 2026 valt de beruchte datum opnieuw. Voor bijgelovige beleggers misschien een reden om de koopknop even met rust te laten. Voor koopjesjagers juist een uitnodiging: als anderen bang zijn, valt er wellicht iets te verdienen.

Beide reacties slaan een belangrijke vraag over: doet de beurs op die dag werkelijk iets bijzonders?

Eerst het griezelverhaal: waar komt vrijdag de 13e vandaan?

De bekende uitleg begint bij twee beladen ingrediënten. Vrijdag wordt in de christelijke traditie verbonden met de kruisiging van Jezus. Aan het Laatste Avondmaal zaten Jezus en zijn twaalf apostelen: dertien personen. Zulke verhalen worden vaak aangehaald als achtergrond van het bijgeloof. Een precieze geboortedatum van de combinatie leveren ze niet op. [1]

Folkloreonderzoeker Stephen Winick van de Amerikaanse Library of Congress vond verwijzingen naar de ongeluksdatum in Franse teksten uit 1834. Volgens zijn onderzoek raakten oudere ideeën over vrijdag en het getal dertien in de negentiende eeuw met elkaar verweven. De voorstelling van één eeuwenoude, ononderbroken vloek is daarmee veel te stellig. [2]

En de Tempeliers dan? Op vrijdag 13 oktober 1307 werden leden van die ridderorde in Frankrijk gearresteerd. Een heerlijk dramatisch oorsprongsverhaal. Alleen ontbreekt overtuigend historisch bewijs dat daar onze angst voor vrijdag de 13e begon. Winick beschouwt die verbinding als een moderne verklaring die achteraf op het verleden is geplakt. [2]

Ook bijgeloof heeft blijkbaar behoefte aan een goed verkoopverhaal.

Wall Street rook er al vroeg geld in

De opvallendste verbinding met beleggen komt uit een roman. In 1907 verscheen Friday, the Thirteenth van Thomas William Lawson. Daarin wordt angst voor de datum gebruikt om de aandelenmarkt te manipuleren. Lawson vond het bijgeloof niet uit: zijn personages kennen het al. Hij maakte er wel een financieel drama van. [2] [3]

Dat verhaal raakt aan iets herkenbaars. Voor paniek is geen echte vloek nodig. Het kan genoeg zijn dat mensen verwachten dat ánderen bang worden.

Alleen is een geloofwaardig mechanisme nog geen bewezen beurswet. Daarvoor moeten we de verhalen verlaten en naar de rendementen kijken.

De cijfers: de vloek houdt geen stand

Onderzoeksbureau Schaeffer’s publiceerde op 12 januari 2017 een vergelijking voor de S&P 500. Over de lange periode vanaf 1950 eindigde vrijdag de 13e gemiddeld met een winst van 0,07 procent. In 57,5 procent van de gevallen was het rendement positief. Vanaf 2007 was dat slechts 50 procent en bedroeg het gemiddelde rendement −0,02 procent. [4]

Daar zit meteen de waarschuwing: kies een andere beginperiode en het verhaal kan veranderen.

Wie wil weten of juist de combinatie van vrijdag en dertien iets toevoegt, moet vooral vergelijken met andere vrijdagen.

Amerikaans onderzoek over 1950–2007 vond geen statistisch overtuigend lager rendement dan op andere vrijdagen. Alleen één van zes deelperiodes liet een negatief verschil zien. [5]

Ook internationaal ontbreekt een vaste vloek. Onderzoek naar negentien landen (1988–2000) vond in verschillende markten juist hogere rendementen. Een studie naar zeven Aziatische markten (1996–2013) liet geen uniform patroon zien. [6] [7]

Zelfs midden in de coronapaniek kon dertien geluk brengen

Neem vrijdag 13 maart 2020. De S&P 500 steeg die dag ongeveer 9,3 procent. De rally volgde op een zware verkoopgolf en nieuws over Amerikaanse coronamaatregelen. Een spectaculaire stijging, uitgerekend op de zogenoemde ongeluksdag. [8]

Dat bewijst natuurlijk niet dat vrijdag de 13e geluk brengt. Het laat vooral zien hoe misleidend een losse beursdag kan zijn.

Een enorme winst tijdens een crisis kan een historisch gemiddelde optillen. Een forse verliesdag kan het omlaag trekken. Wie alleen de voorbeelden kiest die bij zijn verhaal passen, kan van dezelfde kalender zowel een horrorfilm als een sprookje maken.

Een spannend verhaal is nog geen bewezen beurswet.

De gevaarlijkste truc zit in het gemiddelde

Vrijdag de 13e komt maar een beperkt aantal keren voor. Daardoor bouwt een onderzoek veel minder waarnemingen op dan je bij tientallen jaren beursgeschiedenis misschien verwacht.

Daar komen drie valkuilen bij:

• Gemiddelde winst is geen winstgarantie. Je kunt op een gemiddeld positieve kalenderdag flink verliezen.
• Een gemeten verschil kan toeval zijn. Wie genoeg dagen, maanden en deelperiodes onderzoekt, vindt vanzelf opvallende patronen.
• Een patroon is nog geen verdienmodel. Kosten, spreads en een ongunstig uitvoeringsmoment kunnen een klein voordeel opslokken.

Ook mogen Amerikaanse percentages niet zomaar op de AEX worden geplakt. De markt, meetperiode en gebruikte index doen ertoe. Voor de AEX is in dit bronnenonderzoek geen afzonderlijke rendementstelling vastgesteld.

Wat moet de belegger met vrijdag 13 november?

Behandel de datum als aanleiding om je gedrag te controleren, niet als handelssignaal.

Verkoop je omdat je beleggingscase verslechtert, of omdat de kalender je zenuwachtig maakt? Koop je omdat prijs en vooruitzichten aantrekkelijk zijn, of omdat je denkt slimmer te zijn dan bijgelovige beleggers?

Een verstandig besluit moet ook zonder die dertien op de kalender uit te leggen zijn.

De beurs kan vrijdag hard dalen. Ze kan ook stevig stijgen. De onderzochte historie geeft geen betrouwbare basis om één van beide uitsluitend vanwege de datum te verwachten.

Peildatum: 12 november 2026. Dit is bronnenonderzoek, geen nieuwe eigen backtest tot november 2026. Historische gemiddelden zijn geen voorspelling. Scenario’s en conclusie vormen een algemene redactionele beoordeling.